JASKRA

Jaskra to schorzenie oczu, które doprowadza do nieodwracalnego uszkodzenia (zaniku) nerwu wzrokowego.

Na jaskrę cierpi 67 milionów ludzi na świecie, a ponad 6 milionów jest z tego powodu całkowicie niewidomych.Nie do końca wyjaśnione są przyczyny powstania tej choroby. Wiadomo, że w jaskrze dochodzi do zaniku włókien nerwu wzrokowego i ubytków w polu widzenia, kończących sę ślepotą.

PRZYCZYNY ROZWOJU JASKRY

Uważa się, że istnieją co najmniej 2 przyczyny zaniku nerwu wzrokowego:

- mechaniczna
- naczyniowa

1. Napięcie gałki ocznej utrzymuje tzw. ciecz wodnista, wytwarzana stale w oku. Ciecz wodnista opuszcza gałkę oczną w miejscu zwanym kątem przesączania. Jeżeli na drodze jej odpływu znajduje się jakaś przeszkoda, ciecz wodnista gromadzi się w oku, wzrasta wtedy ciśnienie śródgałkowe - doprowadzając do mechanicznego ucisku na wókna nerwowe, a w konsekwencji do zaniku nerwu wzrokowego.

2. Nerw wzrokowy odżywiany jest specjalną siecią naczyń krwionośnych. Jeżeli naczynia te są w stałym skurczu lub są zwężone z powodu zmian miażdżycowych toczących się w ich ściankach, nie doprowadzają odpowiedniej ilości krwi do nerwu wzrokowego . W tej sytuacji dochodzi do chronicznego niedokrwienia nerwu, zaniku włókien nerwu wzrokowego a w konsekwencji do ślepoty - jednak bez podwyższonego ciśnienia śródgałkowego.

PRZYCZYNY POWSTANIA JASKRY- CZYNNIKI RYZYKA

Przyczyny powstania jaskry nie są dokładnie znane. Wyodrębniono jednak czynniki sprzyjające rozwojowi tej choroby. Dzielą sie one na czynniki ogólne, do których zalicza sie między innymi:

• dziedziczność
• rasa
• wiek po 35. roku życia (ilość chorych wzrasta wraz z wiekiem)
• niskie ciśnienie ogólne krwi
• zaburzenia gospodarki tłuszczowej (hipercholesterolemia/hiperlipidemia)
• zbyt intensywnie leczone nadciśnienie krwi
• migreny
• objawy naczyniowooskurczowe (stale zimne stopy i dłonie)
• stres

Jeżeli masz od 1 do 3 ww. czynników ryzyka, powinieneś badać oczy 2 razy w ciągu roku. Jeśli masz ich więcej bezzwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
Do drugiej grupy czynników,tzw. czynników ryzyka miejscowych zalicza sie:

• krótkowzroczność powyżej -4.0 dioptrii
• podwyższony poziom ciśnienia w oku
• asymetrię w budowie tarczy nerwu wzrokowego
• długotrwałe stosowanie sterydów w postaci kropli ocznych

OBJAWY JASKRY

Objawy jaskry zależą od budowy kąta przesączania.

SZEROKI KĄT PRZESĄCZANIA

Około 80% chorych ma tzw. szeroki kąt przesączania. W tej postaci jaskry ciecz wodnista z trudnością wydostaje się na zewnątrz przez zmienione chorobowo elementy kąta przesączania. Ciśnienie w oku podnosi się stopniowo, ale powoli - często latami. Ta postać jaskry jest bezbolesna i nie daje żadnych objawów - aż do momentu prawie całkowitego zniszczenia nerwu wzrokowego.

ZAMYKAJĄCY SIĘ KĄT PRZESĄCZANIA

W przypadku wąskiego, zamykającego się kąta przesączania (około 20% chorych), droga odpływu cieczy wodnistej na zewnątrz może być zablokowana nagle, zwykle przez tęczówkę, wskutek rozszerzenia się źrenicy. Ciśnienie w oku gwałtownie wzrasta, chory odczuwa silne bóle głowy i oka, któremu towarzyszą zamglenia widzenia.

Obie postacie jaskry prowadzą do jaskrowego zaniku nerwu wzrokowego - a w konsekwencji do nieodwracalnej ślepoty.
W jaskrze z kątem przesączania szerokim, ostrość wzroku jest przez lata prawidłowa. Ubytki w polu widzenia rozpoczynają się na obwodzie pola i zwykle nie są dostrzegane. Z czasem poszerzają się - obejmując coraz większe obszary pola. W fazie końcowej choroby pozostaje tylko widzenie lunetowe - potem i ono zanika.

W jaskrze z kątem zamykającym się - ostrość wzroku jest chwilowo gorsza - gdy ciśnienie w oku podwyższa się, natomiast gdy ciśnienie spada - ostrość wzroku poprawia się. Pole widzenia jest początkowo prawidłowe - w stadium zaawansowanym pojawiają się ubytki, by w konsekwencji doprowadzić do rozległego zniszczenia pola widzenia.